Неалкохолната масна болест на црниот дроб (NAFLD) е општ термин за низа состојби на црниот дроб кои ги засегаат луѓето кои пијат малку или воопшто не пијат алкохол.
Како што имплицира името, главната карактеристика на NAFLD е премногу маснотии складирани во клетките на црниот дроб. NAFLD станува сè почеста низ целиот свет, особено во западните земји. Во Соединетите Американски Држави, тоа е најчестата форма на хронична болест на црниот дроб, која зафаќа околу една четвртина од населението.
Оваа акумулација на маснотии во црниот дроб не е предизвикана од прекумерна консумација на алкохол. Кога прекумерната консумација на алкохол предизвикува акумулација на маснотии во црниот дроб, состојбата се нарекува заболување на црниот дроб поврзано со алкохол.
Двата типа на NAFLD се:
Луѓето обично развиваат еден или друг тип на NAFLD, иако понекогаш кај луѓето со една форма подоцна им се дијагностицира друга форма на NAFLD.
NAFL е форма на NAFLD кај која постојат маснотии во црниот дроб, но малку или воопшто нема воспаление или оштетување на црниот дроб. NAFL обично не напредува за да предизвика оштетување на црниот дроб или компликации. Сепак, NAFL може да предизвика болка поради зголемување на црниот дроб.
NASH неалкохолниот стеатохепатитис е форма на NAFLD кај која, покрај маснотиите во црниот дроб, има и воспаление и оштетување на црниот дроб. Воспалението и оштетувањето на црниот дроб од NASH може да предизвикаат фиброза или лузни на црниот дроб. Цирозата може да доведе до рак на црниот дроб. Ова оштетување е слично на штетата предизвикана од прекумерна консумација на алкохол.
NAFLD може да се појави кај луѓе од која било возраст, вклучително и деца. Истражувањата покажуваат дека речиси 10% од децата во САД на возраст помеѓу 2 и 19 години имаат NAFLD. Сепак, како што луѓето стареат, тие имаат поголема веројатност да развијат NAFLD.
NAFLD е почест кај луѓе кои имаат одредени болести и состојби, вклучувајќи дебелина и состојби кои можат да бидат поврзани со дебелина, како што е дијабетес тип 2. Студиите сугерираат дека една третина до две третини од луѓето со дијабетес тип 2 имаат NAFLD. Истражувањата, исто така, сугерираат дека NAFLD е присутен кај до 75% од луѓето кои имаат прекумерна тежина и кај повеќе од 90% од луѓето кои се сериозно дебели.
Дебелината, дијабетес мелитус тип 2 и хиперлипидемијата често се поврзани со NALFD. Овие аспекти можат да коегзистираат со инсулинска резистенција. Од друга страна, инсулинската резистенција може да доведе до ендотелна дисфункција и системска хипертензија и може да предизвика абнормален липиден профил. Сите овие промени можат да го поттикнат развојот на атеросклеротична васкуларна болест, дури и ако зголемените вредности на инсулинска резистенција може да бидат одговорни само за метаболичкиот синдром.
Луѓето со NAFLD се изложени на поголем ризик од одредени здравствени проблеми, вклучувајќи:
Неалкохолната масна болест на црниот дроб често нема симптоми. Кога се појавуваат симптоми, тие може да вклучуваат замор, слабост, губење на тежина, губење на апетит, гадење, болки во стомакот, крвни садови слични на пајак, пожолтување на кожата и очите, чешање, задржување на течности и оток на нозете и стомакот и ментална конфузија.
Првично се сомнева на неалкохолна масна болест на црниот дроб ако крвните тестови покажуваат високи нивоа на ензими на црниот дроб. Сепак, други заболувања на црниот дроб прво се исклучуваат со дополнителни тестови. Ултразвукот често се користи за да се потврди дијагнозата на неалкохолна масна болест на црниот дроб.
Во моментов нема медицински третмани за неалкохолна масна болест на црниот дроб. Здравата исхрана и редовното вежбање можат да го спречат почетокот на оштетувањето на црниот дроб или да го поправат во неговите рани фази.
Неколку лекови се предложени како третмани за NAFLD, како што се метформин и езетимиб.
Бројни истражувања покажаа дека силимаринот е ефикасен во намалувањето на биохемиските, воспалителните и ултразвучните маркери на црнодробна стеатоза. Некои параметри што укажуваат на раните фази на атеросклероза исто така беа намалени. Силимаринот покажа антиоксидантни својства со заштита на клеточните мембрани од оштетување предизвикано од радикали и блокирање на внесот на токсини. Истражувањата спроведени на пациенти со заболување на црниот дроб покажаа дека силимаринот ја зголемува активноста на супероксид дисмутазата во лимфоцитите и еритроцитите. Зголемувањето на антиоксидансите помага во одбраната од оштетување предизвикано од слободни радикали. Покрај тоа, се покажа дека ги зголемува нивоата на глутатион во црниот дроб за 35%. Глутатионот е најважниот антиоксиданс за заштита на црниот дроб, а неговите нивоа се намалуваат ако сме секојдневно изложени на високи нивоа на токсини. Третманот со силимарин беше поврзан со намалување на инсулинската резистенција и значително намалување на нивоата на инсулин на гладно, што укажува на подобрена ендогена и егзогена инсулинска активност. Силимарин ги намалува нивоата на серумска аспартат аминотрансфераза (AST). Силимаринот ја подобрува инсулинската резистенција и го намалува оштетувањето на црниот дроб кај пациенти со NAFLD. Млечниот трн го штити црниот дроб од деструктивните ефекти на многу лекови и има моќ да ги отстрани хемикалиите, алкохолот, тешките метали и радијацијата од телото. Научно е докажано дека силимаринот ги регенерира клетките на црниот дроб и го стимулира нивниот раст.
Во амбуланта за општа медицина, имав случај на пациенти кај кои Силимаринот даде значајни резултати:
Ж. М., 1966., маж
J. M., 1941., жена
Пациентката не се откажала од фруктоза без влакна – слатки пијалоци, засладени снегулки, па сега повеќе нема алкохолен хепатитис, туку NAFLD
Пораки:
Пациентите со предијабетичен статус имаат висока преваленца на заболување на црниот дроб кое се карактеризира со значајна фиброза, која најчесто поминува незабележано во отсуство на симптоми и лабораториски абнормалности. Медитеранската исхрана, заедно со внесувањето на хербалниот лек силимарин, придонесува за регресија на оштетувањето на црниот дроб и маркерите на дијабетес.
Автор: Дује Станчиќ, д-р мед.