Како што имплицира името, главната карактеристика на NAFLD е премногу маснотии складирани во клетките на црниот дроб. NAFLD станува сè почеста низ целиот свет, особено во западните земји. Во Соединетите Американски Држави, тоа е најчестата форма на хронична болест на црниот дроб, која зафаќа околу една четвртина од населението.

Оваа акумулација на маснотии во црниот дроб не е предизвикана од прекумерна консумација на алкохол. Кога прекумерната консумација на алкохол предизвикува акумулација на маснотии во црниот дроб, состојбата се нарекува заболување на црниот дроб поврзано со алкохол.

Двата типа на NAFLD се:

• неалкохолна масна болест на црниот дроб (NAFL) i
• неалкохолен стеатохепатитис (NASH).

Луѓето обично развиваат еден или друг тип на NAFLD, иако понекогаш кај луѓето со една форма подоцна им се дијагностицира друга форма на NAFLD.

NAFL е форма на NAFLD кај која постојат маснотии во црниот дроб, но малку или воопшто нема воспаление или оштетување на црниот дроб. NAFL обично не напредува за да предизвика оштетување на црниот дроб или компликации. Сепак, NAFL може да предизвика болка поради зголемување на црниот дроб.

NASH неалкохолниот стеатохепатитис е форма на NAFLD кај која, покрај маснотиите во црниот дроб, има и воспаление и оштетување на црниот дроб. Воспалението и оштетувањето на црниот дроб од NASH може да предизвикаат фиброза или лузни на црниот дроб. Цирозата може да доведе до рак на црниот дроб. Ова оштетување е слично на штетата предизвикана од прекумерна консумација на алкохол.

NAFLD може да се појави кај луѓе од која било возраст, вклучително и деца. Истражувањата покажуваат дека речиси 10% од децата во САД на возраст помеѓу 2 и 19 години имаат NAFLD. Сепак, како што луѓето стареат, тие имаат поголема веројатност да развијат NAFLD.

NAFLD е почест кај луѓе кои имаат одредени болести и состојби, вклучувајќи дебелина и состојби кои можат да бидат поврзани со дебелина, како што е дијабетес тип 2. Студиите сугерираат дека една третина до две третини од луѓето со дијабетес тип 2 имаат NAFLD. Истражувањата, исто така, сугерираат дека NAFLD е присутен кај до 75% од луѓето кои имаат прекумерна тежина и кај повеќе од 90% од луѓето кои се сериозно дебели.

Дебелината, дијабетес мелитус тип 2 и хиперлипидемијата често се поврзани со NALFD. Овие аспекти можат да коегзистираат со инсулинска резистенција. Од друга страна, инсулинската резистенција може да доведе до ендотелна дисфункција и системска хипертензија и може да предизвика абнормален липиден профил. Сите овие промени можат да го поттикнат развојот на атеросклеротична васкуларна болест, дури и ако зголемените вредности на инсулинска резистенција може да бидат одговорни само за метаболичкиот синдром.

Луѓето со NAFLD се изложени на поголем ризик од одредени здравствени проблеми, вклучувајќи:

• кардиоваскуларни заболувања, што е најчеста причина за смрт кај луѓе со NAFLD
• дијабетес тип 2
• метаболички синдром
• состојби кои можат да бидат дел од метаболички синдром, како што се висок крвен притисок и абнормални нивоа на масти – холестерол и триглицериди – во крвта.

Неалкохолната масна болест на црниот дроб често нема симптоми. Кога се појавуваат симптоми, тие може да вклучуваат замор, слабост, губење на тежина, губење на апетит, гадење, болки во стомакот, крвни садови слични на пајак, пожолтување на кожата и очите, чешање, задржување на течности и оток на нозете и стомакот и ментална конфузија.

Првично се сомнева на неалкохолна масна болест на црниот дроб ако крвните тестови покажуваат високи нивоа на ензими на црниот дроб. Сепак, други заболувања на црниот дроб прво се исклучуваат со дополнителни тестови. Ултразвукот често се користи за да се потврди дијагнозата на неалкохолна масна болест на црниот дроб.

Во моментов нема медицински третмани за неалкохолна масна болест на црниот дроб. Здравата исхрана и редовното вежбање можат да го спречат почетокот на оштетувањето на црниот дроб или да го поправат во неговите рани фази.

Неколку лекови се предложени како третмани за NAFLD, како што се метформин и езетимиб.

Бројни истражувања покажаа дека силимаринот е ефикасен во намалувањето на биохемиските, воспалителните и ултразвучните маркери на црнодробна стеатоза. Некои параметри што укажуваат на раните фази на атеросклероза исто така беа намалени. Силимаринот покажа антиоксидантни својства со заштита на клеточните мембрани од оштетување предизвикано од радикали и блокирање на внесот на токсини. Истражувањата спроведени на пациенти со заболување на црниот дроб покажаа дека силимаринот ја зголемува активноста на супероксид дисмутазата во лимфоцитите и еритроцитите. Зголемувањето на антиоксидансите помага во одбраната од оштетување предизвикано од слободни радикали. Покрај тоа, се покажа дека ги зголемува нивоата на глутатион во црниот дроб за 35%. Глутатионот е најважниот антиоксиданс за заштита на црниот дроб, а неговите нивоа се намалуваат ако сме секојдневно изложени на високи нивоа на токсини. Третманот со силимарин беше поврзан со намалување на инсулинската резистенција и значително намалување на нивоата на инсулин на гладно, што укажува на подобрена ендогена и егзогена инсулинска активност. Силимарин ги намалува нивоата на серумска аспартат аминотрансфераза (AST). Силимаринот ја подобрува инсулинската резистенција и го намалува оштетувањето на црниот дроб кај пациенти со NAFLD. Млечниот трн го штити црниот дроб од деструктивните ефекти на многу лекови и има моќ да ги отстрани хемикалиите, алкохолот, тешките метали и радијацијата од телото. Научно е докажано дека силимаринот ги регенерира клетките на црниот дроб и го стимулира нивниот раст.

Во амбуланта за општа медицина, имав случај на пациенти кај кои Силимаринот даде значајни резултати:

Ж. М., 1966., маж

• Преку биохемиски наоди откриена NAFLD 02/2022.
• AST 72H ( 8 – 38 U/L )
• ALT 61 H (10 – 48 U/L )
• GGT 120 H (11 – 55 U/L )
• Терапија со Силимарин 2×2 caps/ 2 месеци
• Откажување од фруктоза неспарена со растителни влакна
• Стара мерка за ALT што подобро го детектира замастениот црн дроб, горната граница е 25 Н
• Контролна биохемија
• AST 30
• ALT 15
• GGT 50

J. M., 1941., жена

• Биохемија A07/2022:
• AST 120 ( 8 – 38 U/L )
• ALT 55 H (10 – 48 U/L )
• GGT 130 ( 9 – 35 U/L )
• Ако ALT/AST е поголемо од 2, станува збор за алкохолен стеатохепатитис
• Силимарин 2×2 caps/ 2 месеци
• Откажување од алкохол
• Контролна биохемија
• AST 50 H ( 8 – 38 U/L )
• ALT 35 (10 – 48 U/L )
• GGT 70 H ( 9 – 35 U/L )

Пациентката не се откажала од фруктоза без влакна – слатки пијалоци, засладени снегулки, па сега повеќе нема алкохолен хепатитис, туку NAFLD

Пораки:

• Намалување на консумацијата на алкохолни пијалоци за сите возрасни и полови групи – алкохолот се претвора во црниот дроб во триглицериди и VLDL, кои се потоксични од молекулите на LDL.
• Аминокиселините со разгранет ланец исто така доведуваат до NAFLD – леуцин, изолеуцин, валин – тие се наоѓаат изобилно во пченката, која се користи за храна за добиток, особено кокошки и мисирки, следствено многу масно месо, што со долготрајна консумација доведува до NAFLD, исто така и во протеинските шејкови на бодибилдерите
• Хидролизирани масла/маргарин – во најмали количини доведува до NAFLD – избегнувајте
• Фруктоза без влакна – се апсорбира веднаш во дуоденумот и има ист метаболизам како алкохолот, над 90% се метаболизира во триглицериди и VLDL – атерогенеза на крвните садови, хиперинсулинемија – инсулинска резистенција – дијабетес
• Фруктозата во овошјето е спарена со влакна, влакната го обложуваат дуоденумот, па фруктозата се метаболизира од цревната микрофлора, нема токсичен ефект врз црниот дроб.

Пациентите со предијабетичен статус имаат висока преваленца на заболување на црниот дроб кое се карактеризира со значајна фиброза, која најчесто поминува незабележано во отсуство на симптоми и лабораториски абнормалности. Медитеранската исхрана, заедно со внесувањето на хербалниот лек силимарин, придонесува за регресија на оштетувањето на црниот дроб и маркерите на дијабетес.

Автор: Дује Станчиќ, д-р мед.

The post Терапија со силимарин во амбуланта за семејна медицина appeared first on Silymarin Belupo.

Претклиничките податоци покажуваат дека силимаринот може да го намали оксидативниот стрес и последователната цитотоксичност, со што ги штити интактните хепатоцити или клетките кои сè уште не се неповратно оштетени. Силимаринот делува како фаќач на слободни радикали и ги модулира ензимите поврзани со развојот на клеточно оштетување, фиброза и цироза. Овие хепатопротективни ефекти се забележани во клинички студии кај пациенти со алкохолна или неалкохолна масна болест на црниот дроб, вклучувајќи и пациенти со цироза. Силимаринот има антиоксидантни, антиинфламаторни и антифибротични ефекти.

Силимаринот го врши својот антиоксидативен ефект преку различни механизми: тој е фаќач на слободни кислородни радикали генерирани за време на оксидативен стрес; го подобрува формирањето на антиоксидантната супстанца глутатион; ја стабилизира пропустливоста на клеточната мембрана со инхибирање на липидната пероксидација; го инхибира формирањето на TNF-α, IL-12, INF-гама, IL-4 и преку овие механизми врши хепатопротективен ефект.

Хроничното воспаление е поврзано со прогресивна фиброза на црниот дроб и развој на цироза на црниот дроб.

Силимаринот ги инхибира воспалителните медијатори како што се NF-κB и воспалителните метаболити (PGE2 и LTB4).

Слика 1: Хемиска структура на силибинински дијастероизомери

Антифибротичниот ефект на силибининот е докажан кај животински и ин витро модели. Силибининот ги инхибира факторите на раст одговорни за производство на проколаген во активираните хепатални стелатни клетки.

Клиничкиот ефект на силимарин е докажан кај цироза на црниот дроб, алкохолно заболување на црниот дроб, неалкохолно заболување на црниот дроб, инсуфициенција на црниот дроб предизвикана од аматоксин, оштетување на црниот дроб предизвикано од лекови и вирусен хепатитис.

Во истражувањата во кои испитаниците боледувале од цироза на црниот дроб, третманот со силимарин бил поврзан со значително намалување на смртноста поврзана со заболувања на црниот дроб. Исто така, кај пациенти со дијабетес и алкохолна цироза, силимаринот ги подобрил гликемиските параметри. Пациентите со оштетување на црниот дроб предизвикано од лекови исто така биле успешно третирани со силимарин. Силимаринот генерално е многу добро толериран, со ниска инциденца на несакани ефекти и без сериозни несакани ефекти или смртни случаи поврзани со третманот пријавени во клиничките испитувања.

Мета-анализа за ефикасноста на силимарин кај пациенти со неалкохолна масна болест на црниот дроб покажа ефикасност на силимаринот во статистички значајно намалување на серумските вредности на трансаминазите помеѓу тест и контролната група (плацебо), без оглед на губењето на телесната тежина.

За максимална корист од силимаринот, третманот со овој лек треба да се започне што е можно поскоро кај пациенти со масна болест на црниот дроб и акутна црнодробна инсуфициенција, кога регенеративниот потенцијал на црниот дроб е сè уште висок и кога елиминацијата на оксидативниот стрес како причина за цитотоксичност може да ги постигне најдобрите резултати. Терапевтскиот опсег на лекот е широк, а интеракцијата со други лекови е минимална.

Автор: Прим. д-р сц. Ивана Јукиќ, д-р мед., спец. по интерна медицина, субспец., гастроентеролог хепатолог

The post Силимарин – поддржувачка терапија во третманот на заболувања на црниот дроб appeared first on Silymarin Belupo.

Црниот дроб е нашата најголема жлезда која има бројни улоги, обезбедува метаболизам на протеини, масти, јаглехидрати, витамини, минерали, хормони, учествува во транспортот и складирањето на крвта, го чисти телото од токсични и штетни супстанции, а воедно е и единствениот внатрешен орган кој може да се регенерира. Најчесто го игнорираме сè додека нешто сериозно не тргне наопаку.

Најчесто го поврзуваме како последица на прекумерна консумација на алкохол, но причината за цироза не е само алкохолот. Се јавува и како последица на хроничен хепатитис Б или Ц, како последица на болести на акумулација на железо – хемохроматоза, акумулација на бакар – Вилсонова болест, кај цистична фиброза.

Се карактеризира со дегенерација на клетките на црниот дроб, што резултира со формирање на фиброзни лузни и прогресивно влошување на функцијата на црниот дроб, формирање на асцит (течност во абдоменот) и крварење поради коагулопатија (нарушувања во процесот на згрутчување на крвта).

Како посебен пример, постои и примарна билијарна цироза, која е многу ретка и веројатно е автоимуна болест.

Неалкохолната масна болест на црниот дроб исто така, може да биде причина за цироза на црниот дроб. Поради разни штетни фактори, мастите се акумулираат во црниот дроб. Потоа имунолошкиот систем реагира со создавање воспалителен процес што на крајот доведува до формирање на сврзни лузни и нодули во црниот дроб. Така, од голем масен црн дроб станува мал црн дроб со лузни со отпорност на протокот на крв и намален број на здрави клетки на црниот дроб.

Цирозата е за жал многу честа појава во Хрватска и како таква претставува огромен социоекономски и јавноздравствен проблем.

Симптомите и знаците на цироза на црниот дроб можат да варираат, од неспецифични како што се општа лоша состојба, слабост, брз замор, губење на мускулна маса, благо покачена телесна температура и анорексија, до специфични знаци и симптоми како што се асцит (течност во абдоменот), хепатомегалија (зголемен црн дроб), спленомегалија (зголемена слезина), крварење од езофагеални варикси, разни знаци на кожата (spider nevusi, палмарен еритем, caput medusae, петехии, хематоми), иктерус (жолтица), опаѓање на влакната на градите, гинекомастија (зголемени гради), foetor hepaticus (карактеристичен непријатен здив), квалитативни нарушувања на свеста итн.

Развојот на компликации од цироза на црниот дроб е исто така најчеста причина за смрт кај пациенти со цироза.

Дијагнозата на болеста секогаш започнува со земање детална анамнеза и лабораториско тестирање. Понатаму, постојат радиолошки прегледи, абдоминален ултразвук како златен стандард и други радиолошки прегледи (МСКТ и МР), а достапни се и сцинтиграфија, биопсија на црниот дроб и ендоскопски прегледи.

Напредната цироза од сите причини се третира речиси исто.

Апсолутната апстиненција од алкохолни пијалоци и газирани пијалоци е од клучно значење бидејќи алкохолот ги влошува сите видови цироза. Вакцинацијата игра важна улога и кај сите пациенти кои не закрепнале од или не страдаат од вирусен хепатитис А и Б.

Се препорачува и посебен начин на исхрана, која се одредува индивидуално и најчесто вклучува ограничен внес на протеини, масна, пржена храна, големи количини кафе и намалување на дневниот внес на сол. Да се избегнува употреба на хепатотоксични лекови како што се нестероидни антиревматски лекови, кои може да доведат до сериозни компликации.

Терапијата со лекови вклучува одредени видови лекови кои спречуваат и третираат крварење од гастроинтестиналниот систем. Антибиотска профилакса е индицирана кај некои пациенти.

Хепатопротективни лекови како што е силимарин се користат во третманот како поддржувачка терапија.

Терминалната фаза на болеста успешно се третира со трансплантација на црн дроб.

Автор: Мирела Марковиќ, д-р мед., спец. по семејна медицина

The post Цироза на црниот дроб appeared first on Silymarin Belupo.

Алкохолна болест на црниот дроб

Црниот дроб има исклучително важна метаболичка функција, неопходен е за одржување на виталните функции, а нарушувањата на неговата функција директно влијаат на нашето здравје.

Едноставно кажано, човекот не може да живее без црниот дроб.

Меѓу неговите најважни функции се метаболизирање на храната и детоксикација на потенцијално штетните супстанции за нашето здравје.

Анатомски, тој е специфичен по својата двојна циркулација – хепатална и портална. Ова го прави поизложен на опасности, не само токсини, туку и и на причинители на бројни малигни заболувања, особено на дигестивниот тракт.

Сите супстанции внесени во нашето тело минуваат низ црниот дроб, кој ги филтрира, ги препознава потенцијално опасните и потоа, преку многу сложени хемиски процеси, ги претвора во соединенија што можат да се излачат преку урина и столица.

Црниот дроб е одговорен за синтезата на протеини, важен е во регулирањето на нивото на гликоза во крвта (црниот дроб и мускулите се места за складирање на гликоген, а во отсуство на гликоген, ги разградува аминокиселините од кои се добиваат резерви на гликоза), произведува холестерол, но исто така во него се транспортира холестерол од крвта и се излачува преку жолчката. Понатаму, има исклучително важна функција во механизмот на коагулација.

Фактори на ризик, т.е. опасности за црниот дроб на кои може да влијае едно лице, се консумирањето алкохол, масна, пржена храна, пушење, лекови, итн… Некои од најштетните лекови за црниот дроб се парацетамолот и салицилатите, како и многу други групи лекови кои широко се користат, како што се антибиотиците.

Како алкохолот му штети на црниот дроб?

Метаболизмот на алкохолот во низата на хемиски соединенија што се формираат, исто така, произведува ацеталдехид, кој е исклучително токсичен за црниот дроб. Честото и прекумерно консумирање предизвикува оштетување на клетките на црниот дроб, хепатоцитите, а последиците за организмот се катастрофални – производството на ензими на црниот дроб е нарушено, што доведува до нарушувања во апсорпцијата на мастите и витамините растворливи во масти, како и витамините од групата Б (Б1 и фолна киселина). Сето ова постепено води до акумулација на масти во хепатоцитите (масен црн дроб), нивно изумирање (алкохолен хепатитис), појава на фиброзно ткиво, што доведува до нарушувања во архитектурата на црниот дроб, нарушувања во микроциркулацијата, а подоцна и во макроциркулацијата (портална хипертензија). Сето ова ни е познато како цироза на црниот дроб.

Проблемот со алкохолизмот е во постојана експанзија. Иако ние, луѓето од северните краишта (Подравци, Загорци, Пригорци, Меѓимурци) сме познати како одлични лозари и винари, производители на пиво и ракија, не значи дека само во северните региони на Хрватска се среќаваме со проблемот на алкохолизмот, проблемот е национален, дури и глобален. Што се однесува до Република Хрватска, бројот на регистрирани алкохоличари е над 240 илјади. Според неодамнешните проценки, 20% од населението пие премногу, а 50% од луѓето имаат проблеми со алкохолот во своето семејство. Мали и умерени количини на алкохол нема да предизвикаат значително оштетување на паренхимот на црниот дроб, но големи количини во подолг временски период доведуваат до значително оштетување.

Во сето ова има една добра работа – познато е дека црниот дроб има способност за регенерација, но за жал таа е ограничена, така што се јавува и неповратно оштетување на црниот дроб.

За да можеме да лекуваме, прво мора да утврдиме точна дијагноза.

Процедури што ни се достапни:

Анамнеза – земање податоци, односно разговор со пациентот, кој доколку има добра насока на водење, можеме да добиеме значајни информации за симптомите и знаците што пациентот ги забележал.

Хетероанамнеза – податоците добиени од други луѓе се исклучително важни за дијагноза на алкохолно заболување на црниот дроб бидејќи огромното мнозинство пациенти не сакаат да признаат дека консумирале или го минимизираат неговото значење.

Клинички преглед – само со гледање на пациентот, можеме да забележиме жолтица и други промени на кожата, влакната, гинекомастија, поткожни крварења (модринки), spider nevuse, caput medusae,…

Палпацијата може да открие зголемување на црниот дроб и слезината, асцит…

Лабораториска анализа – секогаш започнуваме со основни наоди во форма на комплетна крвна слика, вкупен број на тромбоцити, таканаречени класични биохемиски тестови (конјугиран, неконјугиран и вкупен билирубин и нивниот сооднос, ензими на црниот дроб ALT, AST, GGT, алкална фосфатаза), параметри на коагулација на крвта PV, APTV, фибриноген, а исто така и количината на албумин во крвта. Секако, постојат и бројни други специфични лабораториски анализи.

Тестови за снимање – ултразвук, компјутеризирана томографија, магнетна резонанца, PET CT, сцинтиграфија,…

Цитолошка и патохистолошка анализа – цитопункција и биопсија на црниот дроб.

Третман на алкохолно заболување на црниот дроб?

Прво и основно, апстиненција од алкохол.

Во самиот третман на заболувања на црниот дроб, покрај стандардните фармаколошки препарати (синтетички) кои се претежно многу специфични и можат да ги воведуваат само гастроентеролози и хепатолози или имаат многу несакани ефекти како кортикостероидите, го имаме и екстрактот од плодот на млечен трн (Silybum marinaum), познат и како силимарин.

Древните Египќани и Грци веќе забележале благотворно дејство во третманот на многу болести, првенствено дигестивни, па затоа првите записи се постари од 2000 години.

Групата на флавоноидни соединенија на силимаринот (силибин, изосилибин, силидијанин и силикристин) има терапевтски ефект.

Самото дејство се покажува на неколку начини:

• Се врзуваат за рецепторите на хепатоцитите и на тој начин го спречуваат врзувањето на токсините за нив.
• Ја стимулираат синтезата на компонентите на клеточната мембрана на хепатоцитите.
• Ја намалуваат синтезата на простагландини и со тоа постигнуваат антиинфламаторно дејство
• Слободните радикали се врзуваат за силимарин, со што се намалува нивното оштетување на други клетки и ткива
• Дејствуваат на јадрото на хепатоцитите со стимулирање на изградбата на рибозоми и синтезата на структурни и функционални протеини.

Силимаринот се излачува преку жолчката.

Досега се спроведени многу студии кои ги испитувале ефектите на силимаринот, вклучувајќи ја регенерацијата по оштетување од алкохол, благотворното дејство врз регулирањето на холестеролот, за време на трансплантацијата, кај инфекции со вирус на хепатитис итн.

Во 2003 година, во Хрватска, професорот Вучелиќ спроведе студија во која ги испитувал ефектите на силимаринот во текот на 14 недели, споредувајќи ги нивоата на ензимите на црниот дроб и нивото на холестерол пред, за време и по терапијата со силимарин. Како заклучок, пациентите кои користеле силимарин имале значително подобри вредности на ензимите на црниот дроб и холестеролот. Главен предуслов бил прекин на консумирањето алкохол, што секако мора да им се нагласи на пациентите кои се на терапија со силимарин.

Се препорачува терапијата да се започне со доза од 2 x 2 капсули, а потоа да се намали на 2 x 1 капсула, иако не се забележани несакани ефекти дури и со повеќекратни повисоки дози за време на студијата.

Литература:
– Vucelić i sur, 2003: Silymarin®, Kliničko istraživanje efikasnosti, podnošljivosti i sigumosti enteralne primjene Silymarina u terapiji kroničnih oboljenja jetre u trajanju od 12 tjedana
– Junbin Yan et all, Natural Compounds: A potential treatment for alcoholic liver disease; Front. Pharmacol 2021
– Song Z et all; Silymarin protects against acute ethanol – inducet epatotoxicity in mice: Alcohol. Clin. Exp. Res. 30, 407-413. doi. 10.1111/j.1530-0277.2006.00063x (2006)
– Tighe S.P., et all. (2020): Cronic liver disease and Silymarin. A biochemical and clinical review. J. Clin. Trnsl. Hepatol. 8, 454-458 doi. 10.14218/jcth.2020.00012
– Zhang W. Et all (2013): Silimarins protective effect and possible mechanisms on alcoholic fatty liver for rats. Bioml. Ther. 21. 264-269: doi. 10.4062./biomolther.2013.020
– Ha E-S et all (2019): A simple hplc method for quantitative determination of silybin in rat plpasma: aplicarion to a comparative pharmacokinetic study on commercial silymarinproducts. Molecules 24(11). 2180. doi. 10.3390/molecules241121180
– SallerR. Et all (2008): An updated systematic review with metaanalysis for the clinical evidence of silymarin. Forsch. Komplementmed. 15, 9-20 doi.10.1159/000113648

Пишува: Ивица Јендрашиќ, д-р мед.

The post Алкохолна болест на црниот дроб appeared first on Silymarin Belupo.

Кај акутниот хепатитис, болеста е краткотрајна, додека во хронична форма, болеста трае подолго од 6 месеци и може да предизвика трајни и штетни последици. Секоја година, 400 милиони луѓе ширум светот заболуваат од вирусен хепатитис, а 1,4 милиони луѓе умираат. Голем број луѓе не се свесни за својата инфекција со вирусен хепатитис бидејќи болеста може да помине со благи симптоми.

Вирусниот хепатитис е водечка причина за рак на црниот дроб и трансплантација на црн дроб во Европа. Вирусниот хепатитис се разликува според начинот на пренесување, начинот на кој го оштетува црниот дроб и ефектот врз телото. Распространети се низ целиот свет, но типовите А, Б и Ц сочинуваат 95% од случаите. Вирусите на хепатитис А и Е се пренесуваат орално, преку контаминирана храна и вода и се најчести во земјите со ниски хигиенски стандарди. Хепатитис А, кој се појавува само спорадично во Хрватска, се нарекува и „заразна жолтица“, т.е. болест на „валкани раце“, предизвикува акутна, минлива болест, додека други форми можат да предизвикаат и хронична болест на црниот дроб. Важно е да се напомене дека вирусните хепатитис Б и Ц, кои се пренесуваат преку заразена крв и телесни течности и често имаат благи симптоми, но кога ќе се претворат во хронична болест, можат да предизвикаат цироза и рак на црниот дроб.

Хепатитис А

Вирусот на хепатитис А (HAV) предизвикува акутно воспаление на црниот дроб. Најчесто е присутен во земји со ниски хигиенски и економски стандарди. Во Хрватска, се јавува во форма на спорадични епидемии. Предизвикува акутен хепатитис кој не напредува во хронична форма. Во случај на патување во земји каде што ризикот од инфекција со хепатитис е зголемен, се препорачува вакцинација и се избегнува консумирање на сирово овошје и зеленчук, вода и мраз од небезбедно потекло.

Хепатитис Б

Вирусот на хепатитис Б (HBV) предизвикува акутна или хронична инфекција на црниот дроб. Најчест е во Африка и Азија. Во Хрватска, инциденцата е ниска поради воведувањето на задолжителна вакцинација. Најчесто се пренесува преку крв или други телесни течности (плунка, сперма и вагинална течност) на заразено лице, а може да се пренесе од мајка на дете за време на породувањето. Заразените обично немаат симптоми, но може да се појават жолтица, темна урина, замор, гадење или повраќање и болки во стомакот. Кај мал број луѓе, хепатитисот Б може да предизвика хронично заболување на црниот дроб што може да доведе до развој на цироза и рак на црниот дроб. Третманот е симптоматски, а достапни се и антивирусни лекови кои можат да го забават развојот на цироза и да спречат појава на рак на црниот дроб.

Хепатитис Ц

Вирусот на хепатитис Ц (HCV) предизвикува акутно или хронично воспаление на црниот дроб. Постојат неколку генотипови кои се распространети низ целиот свет, а Хрватска има ниска инциденца на болеста. Хепатитисот Ц првенствено се пренесува преку крвта на заразено лице (преку влегување на заразена крв во крвотокот). Во ретки случаи, може да се пренесе сексуално, за време на незаштитен сексуален однос што вклучува крварење и за време на породување. Акутната фаза на инфекцијата се карактеризира со висока температура, замор, намален апетит, гадење, повраќање, болки во стомакот, темна урина, светла столица, болки во зглобовите и жолтица. Кај повеќе од 50% од пациентите, вирусот на хепатитис Ц развива хронична инфекција на црниот дроб, која во некои случаи доведува до цироза на црниот дроб, што го зголемува ризикот од откажување на црниот дроб или рак на црниот дроб. Употребата на антивирусни лекови е насочена кон искоренување на вирусот од телото, но оваа форма на терапија не е достапна за секого. Не постои вакцина за хепатитис Ц, па затоа е многу важно да се намали ризикот од заболување со избегнување на меѓусебно споделување игли кај зависници, како и други предмети за лична употреба, како што се четки за заби, грицкалки за нокти или жилети, со заразено лице. Исто така, препорачливо е да се избегнуваат тетоважи или пирсинг во неовластени салони.

Хепатитис Д

Вирусот на хепатитис Д (HDV) предизвикува акутно воспаление на црниот дроб или хронично воспаление на црниот дроб кај луѓе кои веќе се заразени со хепатитис Б. Хепатитисот Д се пренесува преку крв. Обично се јавува како блага болест, додека заедничката инфекција со хепатитис Б може да доведе до откажување на црниот дроб. Важно е да се вакцинирате против хепатитис Б за да се избегне комбинирана инфекција и да се следат сите мерки како за избегнување на инфекција со хепатитис Б.

Силимарин

Вирусот на хепатитис Е (HEV) предизвикува акутно или хронично воспаление на црниот дроб. Најраспространет е во Африка и Азија, додека се јавува спорадично во Хрватска. Хепатитисот Е се пренесува преку консумирање контаминирана храна и вода, контаминирани со измет и преку директен физички контакт со заразено лице. Исто така се нарекува „болест на валкани раце“. Симптомите на акутна инфекција со хепатитис Е обично се решаваат спонтано, но кај пациенти со ослабен имунитет, инфекцијата може да напредува во хронична и да доведе до ризик од развој на тешка цироза на црниот дроб. Поради недостаток на вакцина против хепатитис Е, важно е да се придржувате до хигиенски мерки, вклучително и редовно миење на рацете.

Хепатитисот Б и Ц се најчестите причини за хроничен хепатитис, кој се манифестира со нарушена функција на црниот дроб (видливо зголемување на ензимите на црниот дроб во крвта, потврдена цироза на црниот дроб), па затоа е важно да им се посочат на пациентите препарати кои помагаат во зачувувањето на функцијата на црниот дроб.

Силимарин (Silymarin) Белупо е хербален лек кој се користи за нарушувања на функцијата на црниот дроб. Содржи екстракт од растението млечен трн кој делува на клетките на црниот дроб така што го спречува врзувањето на токсините во хепаталните клетки, го намалува создавањето на воспалителни простагландини, го намалува оштетувањето на клетките на црниот дроб и придонесува за нивно обновување.

Она што го издвојува од другите додатоци во исхраната на база на млечен трн е тоа што има спроведено клиничко истражување со кое е гарантирана стандардизирана количина на активната супстанција за подобрување на функцијата на црниот дроб кај лица заболени од вирусен хепатитис.

Автор: д-р сци. Ивона Стипица Сафиќ, д-р мед., спец. по семејна медицина

The post Важноста на употребата на силимарин кај пациенти со вирусен хепатитис appeared first on Silymarin Belupo.